Cuộc xung đột giữa Nga và Ukraine đã bước vào giai đoạn mới với những diễn biến phức tạp trên nhiều mặt trận. Trong tháng 6, Nga đã đạt được những thành tựu đáng kể về lãnh thổ, nhờ vào lợi thế về quân số và không lực. Mục tiêu của Nga không chỉ đơn thuần là kiểm soát lãnh thổ mà còn nhằm làm suy yếu năng lực quân sự của Ukraine một cách có hệ thống.

Nga đã tăng cường tấn công trên nhiều mặt trận, từ vùng Sumy ở phía Bắc đến Zaporizhzhia ở phía Nam. Hiện Nga kiểm soát hơn 2/3 khu vực Donetsk – tâm điểm của cuộc giao tranh mặt đất. Tại thành phố chiến lược Kostiantynivka, Nga đã chiếm được một khu vực sâu 16km, phần nào bao vây quân đội Ukraine từ các hướng Đông, Nam và Tây.

Lần đầu tiên kể từ khi xung đột nổ ra hơn 3 năm trước, Nga đã tiến vào tỉnh Dnipropetrovsk ở miền Đông Ukraine. Binh lính Ukraine cho biết quân đội Nga thường sử dụng 2 chiến thuật chính để tiến quân là dùng máy bay không người lái, pháo và bom lượn trước khi tấn công như vũ bão vào tiền tuyến của đối phương.

Ukraine đáp trả bằng cách cử các đơn vị tinh nhuệ được trang bị máy bay không người lái tới để vá lỗ hổng trên tiền tuyến. Tuy nhiên, các đợt tấn công dồn dập đang gây sức ép lớn lên quân đội Ukraine vốn đã lép vế về quân số.

Những đợt tiến công này giúp Nga đạt được thành quả lớn nhất về lãnh thổ trong tháng 6. Theo Deep State – một tổ chức Ukraine chuyên theo dõi xung đột qua hình ảnh UAV và mạng lưới quân sự, Nga đã kiểm soát hơn 550km vuông lãnh thổ của Ukraine trong tháng 6, so với 450 km vuông trong tháng 5.

Dù vậy, cần đặt những con số này trong bối cảnh Nga chỉ đang chiếm được dưới 0,1% lãnh thổ Ukraine mỗi tháng. Với tốc độ đó, Moscow sẽ mất nhiều năm để chiếm toàn bộ 4 vùng lãnh thổ mà nước này tuyên bố sáp nhập vào năm 2022.

Nga đang gia tăng sức ép lên các thành phố của Ukraine bằng các cuộc tập kích bằng máy bay không người lái được sản xuất hàng loạt. Trong những tuần gần đây, Nga đã triển khai số lượng UAV kỷ lục nhắm vào Ukraine.

Tuần trước, Không quân Ukraine cho biết Nga đã phóng 728 máy bay không người lái và mồi nhử chỉ trong một đêm. Các chuyên gia nhận định, với đà mở rộng năng lực sản xuất, Nga có thể sớm thực hiện các đợt tập kích với quy mô hơn 1.000 UAV mỗi lần vào mùa thu.

Thủ đô Kiev là mục tiêu chính trong các đợt tập kích dữ dội gần đây. Ngoài UAV, Nga còn sử dụng tên lửa hành trình và tên lửa đạn đạo. Dù Ukraine có nhiều hệ thống phòng không, thậm chí dùng cả lưới đánh cá để chặn UAV nhưng chỉ duy nhất hệ thống Patriot của Mỹ có thể đánh chặn tên lửa đạn đạo.

Về phía Ukraine, khả năng duy trì cuộc xung đột cũng có thể phụ thuộc vào các yếu tố bên ngoài trong bối cảnh chính quyền Tổng thống Trump đưa ra những tín hiệu trái chiều liên quan đến cam kết và năng lực tiếp tục viện trợ quân sự cho Kiev.

Tuần trước, Tổng thống Trump tuyên bố các nước NATO sẽ mua vũ khí từ Mỹ để chuyển cho Ukraine. Một số nước NATO đã đề xuất mô hình Mỹ bán vũ khí cho đồng minh, sau đó các đồng minh sẽ chuyển số vũ khí đó cho Ukraine.

Cách làm này vừa mang lại lợi ích tài chính cho Mỹ, vừa giúp ông Trump tránh bị cáo buộc can dự trực tiếp vào cuộc xung đột. Tuần trước, ông Trump khẳng định sẽ thực hiện chiến lược này.

Mục tiêu của Điện Kremlin không chỉ dừng lại ở việc kiểm soát một số vùng lãnh thổ tại Ukraine. Điện Kremlin nhiều lần tuyên bố sẽ tiếp tục chiến dịch quân sự cho đến khi buộc được Kiev chấp nhận các điều kiện hòa bình của Nga.

Một số nhà quan sát cho rằng, mục tiêu của Nga là làm suy yếu tiềm lực quân sự của Ukraine. Ukraine từ chối nhượng bộ những yêu cầu này. Tuy nhiên, trong vòng đàm phán gần đây tại Istanbul, lần đối thoại trực tiếp đầu tiên giữa hai bên kể từ đầu xung đột, phái đoàn Nga vẫn thể hiện rõ quyết tâm theo đuổi các mục tiêu của Moscow đến cùng.

Người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov ngày 20/7 cho biết Nga sẵn sàng đàm phán hòa bình với Ukraine, nhưng việc đạt được các mục tiêu vẫn là ưu tiên hàng đầu.

Trong bối cảnh hiện nay, cuộc xung đột giữa Nga và Ukraine vẫn còn nhiều diễn biến phức tạp và khó lường. Các bên đang tiếp tục tìm kiếm giải pháp hòa bình, nhưng đồng thời cũng chuẩn bị cho các kịch bản xấu hơn.

Liên minh châu Âu (EU) đã đạt được thỏa thuận về một gói trừng phạt mới đối với Nga, tập trung vào các lĩnh vực năng lượng và tài chính của nước này. Sự thông qua gói trừng phạt này diễn ra sau khi Thủ tướng Slovakia Robert Fico gỡ bỏ quyền phủ quyết, cho phép EU thực hiện các biện pháp cứng rắn hơn đối với Moscow.

Theo thông tin chi tiết, EU sẽ áp dụng lệnh cấm giao dịch với 22 ngân hàng Nga, Quỹ Đầu tư Trực tiếp Nga và các công ty con của quỹ này. Hơn nữa, việc sử dụng trực tiếp và gián tiếp các đường ống dẫn khí Nord Stream cũng sẽ bị cấm. Một yếu tố quan trọng khác của gói trừng phạt này là việc thiết lập cơ chế giá trần linh hoạt đối với dầu mỏ của Nga. Thay vì áp dụng mức giá cố định 60 USD/thùng, EU sẽ đưa vào mức giá thấp hơn 15% so với giá trung bình của thị trường, hiện đang ở mức 47,6 USD/thùng.

Bên cạnh đó, EU cũng sẽ từ chối cung cấp quyền tiếp cận các cảng và dịch vụ của mình cho 105 tàu thuộc ‘hạm đội bóng tối’ – những tàu chở dầu cũ mà Nga sử dụng để tránh các biện pháp trừng phạt. Điều này làm tăng tổng số tàu bị trừng phạt lên hơn 400 tàu. Gói trừng phạt thứ 18 của EU kể từ khi xung đột Nga – Ukraina nổ ra vào tháng 2/2022 được coi là một bước đột phá chính trị quan trọng.

Sự phản đối của Slovakia đối với các lệnh trừng phạt mới liên quan đến đề xuất loại bỏ hoàn toàn nhiên liệu hóa thạch từ Nga vào cuối năm 2027 đã được giải quyết sau các cuộc đàm phán giữa các bên. Slovakia, một quốc gia không giáp biển, đã kịch liệt phản đối kế hoạch này do lo ngại về việc tăng giá cho người tiêu dùng, làm suy yếu khả năng cạnh tranh và đe dọa an ninh năng lượng. Tuy nhiên, sau các cuộc thảo luận và can thiệp từ các lãnh đạo EU, bao gồm Thủ tướng Đức, Thủ tướng Ba Lan và Chủ tịch Ủy ban châu Âu, một thỏa thuận đã được đạt được. Thông qua các biện pháp này, EU tiếp tục khẳng định cam kết hỗ trợ Ukraina và gây áp lực lên Nga trong bối cảnh xung đột đang diễn ra.