Chiến dịch “Quyết tâm tuyệt đối” của Mỹ tại Caracas không chỉ là một thao tác quân sự nhanh gọn mà còn hé lộ ba mục tiêu cốt lõi: kinh tế, quân sự và chính trị địa chiến lược.

Bối cảnh chiến dịch “Quyết tâm tuyệt đối”

Vào ngày 3/1, lực lượng Delta Force cùng hơn 150 máy bay từ 20 căn cứ đã thực hiện một cuộc đột kích nhanh chóng tại thủ đô Venezuela, bắt giữ Tổng thống Nicolás Maduro và phu nhân Cilia Flores, sau đó đưa ông lên tàu sân bay USS Iwo Jima và vận chuyển về New York. Theo Reuters, toàn bộ hoạt động diễn ra trong chưa đầy 30 phút mà không có thương vong phía Mỹ.

Mục tiêu kinh tế: kiểm soát nguồn dầu mỏ Orinoco

Venezuela sở hữu khoảng 303 tỷ thùng dầu, chiếm gần 18 % trữ lượng toàn cầu, trong đó phần lớn là dầu nặng ở vành đai Orinoco. Tuy nhiên, sản lượng thực tế chỉ ở mức 860.000‑1 triệu thùng/ngày do quản lý kém và lệnh trừng phạt.

Quy mô và thách thức kỹ thuật

Chuyên gia năng lượng Paasha Mahdavi (University of California) nhấn mạnh dầu Orinoco “bẩn” và đòi hỏi công nghệ tinh chế phức tạp, có thể mất hàng thập kỷ để đưa sản lượng trở lại mức 3,5 triệu thùng/ngày. Nhà kinh tế Neil Shearing cho rằng, dù nguồn dầu này giảm phụ thuộc nhập khẩu của Mỹ, tác động tới giá dầu toàn cầu trong năm 2026 sẽ hạn chế do dư cung hiện tại.

Việc kiểm soát các tàu dầu bị trừng phạt và áp dụng sức mạnh quân sự được các chuyên gia xem là cách Mỹ “ép buộc” Venezuela cung cấp năng lượng cho thị trường nội địa, đồng thời ngăn chặn sự gia nhập của Trung Quốc và Nga vào ngành dầu của Caracas.

Mục tiêu quân sự: khẳng định sức mạnh và thiết lập tiền lệ

Chiến dịch đã sử dụng F‑22, F‑35, UAV Reaper và trực thăng đặc nhiệm, đồng thời vô hiệu hoá hệ thống phòng không Venezuela chỉ trong vài phút – theo báo Aviationist.

Thành phần lực lượng và công nghệ

Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth và Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Dan Caine mô tả đây là “kết quả của nhiều tháng tập trận”, tận dụng điểm yếu của lực lượng Venezuela và thiếu đồng minh mạnh như NATO.

Ý nghĩa chiến lược khu vực Caribe

Mick Ryan, cựu thiếu tướng Australia, cho rằng việc duy trì hạm đội mạnh ở Caribbean là “cây gậy” để Mỹ ép chính quyền mới tại Venezuela tuân thủ, đồng thời triệt phá mạng lưới buôn lậu ma túy. So sánh với chiến dịch Panama 1989, đây là bước tiến lớn nhất của Mỹ ở Mỹ Latinh trong ba thập kỷ.

Mục tiêu chính trị địa chiến lược

Chiến dịch còn là công cụ “ngoại giao pháo hạm” – một thuật ngữ được Guardian mô tả là việc dùng sức mạnh hải quân để ép buộc các quốc gia yếu hơn chấp nhận yêu cầu chính trị, kinh tế.

Động lực nội bộ và ảnh hưởng bầu cử

Theo Jim Marckwardt (Johns Hopkins), Trump muốn “xây dựng di sản cá nhân” và giải quyết các vấn đề còn tồn đọng từ nhiệm kỳ trước, đồng thời tạo “chiến thắng chớp nhoáng” để làm dịu căng thẳng nội bộ và thu hút cử tri người Mỹ Latinh tại Florida – một khu vực quyết định trong cuộc bầu cử giữa kỳ năm 2026.

Chiến lược An ninh Quốc gia mới

Chiến lược này, công bố tháng 12/2025, nhấn mạnh lại tầm quan trọng của Tây bán cầu như “sân sau” truyền thống của Mỹ, đồng thời khẳng định việc sử dụng sức mạnh quân sự như một công cụ ngoại giao không thể thiếu.

Dù chiến thuật thành công, việc xâm nhập lãnh thổ Venezuela đặt ra nhiều câu hỏi về tính hợp pháp theo luật quốc tế, ổn định khu vực và chi phí dài hạn.

Nhìn chung, ba mục tiêu kinh tế, quân sự và chính trị đã được Mỹ gói gọn trong một cuộc đột kích ngắn nhưng có sức ảnh hưởng sâu rộng tới tương lai quan hệ Mỹ‑Latinh.