Ô nhiễm ánh sáng từ đèn xe ô tô đang trở thành mối đe dọa tiềm ẩn cho an toàn giao thông đô thị.

Hiện trạng và nguyên nhân chính

Ngày nay, không ít tài xế lắp đèn pha công suất cao, đèn LED, xenon hoặc đèn gầm không đúng quy chuẩn. Theo báo cáo của Cục Cảnh sát Giao thông (2022), hơn 30% xe cá nhân trong nội đô đã lắp phụ kiện chiếu sáng vượt chuẩn, dẫn đến ánh sáng chiếu thẳng vào mắt người đối diện.

Hậu quả đối với an toàn giao thông

Khi một lái xe bật đèn mạnh, người ngược chiều có thể trải qua “mù tạm thời” kéo dài 3‑4 giây. Nghiên cứu của Viện An toàn Giao thông Quốc gia (2023) chỉ ra rằng ở tốc độ 50 km/h, khoảng cách di chuyển trong thời gian này đạt tới 70‑80 m, đủ để gây va chạm nghiêm trọng.

Những nhóm người dễ bị ảnh hưởng

Người cao tuổi, người có thị lực kém, cũng như người đi xe máy, xe đạp là những đối tượng chịu tác động mạnh nhất. Họ thường không có thời gian để điều chỉnh mắt, khiến nguy cơ tai nạn tăng gấp đôi so với các đối tượng khác.

Nguyên nhân thực chất

• Đèn đã cũ, giảm độ sáng → tài xế “độ” để bù.
• Kính lái hoặc kính sườn dán phim quá tối.
• Thiết kế không phù hợp: lắp đèn LED/xenon vào chóa halogen khiến ánh sáng mất mặt cắt.

Thay vì sửa chữa gốc, nhiều người lại tăng công suất, tạo ra chùm sáng “cốt như pha” lan tỏa không kiểm soát.

Rủi ro cháy nổ và mất bảo hành

Hệ thống điện ô tô được thiết kế cho công suất chuẩn. Khi lắp đèn công suất cao, nhiệt độ phát sinh tăng lên 30‑40 °C so với bình thường, dễ dẫn đến chập điện và cháy nổ. Các vụ cháy xe do đèn LED giá rẻ đã được ghi nhận tăng 15% trong năm 2023 so với năm trước.

Xe đã bị độ đèn sai chuẩn thường không được hãng bảo hành và bảo hiểm từ chối chi trả, gây thiệt hại kinh tế cho chủ sở hữu.

Giải pháp thực tiễn cho người lái

1. Kiểm tra định kỳ hệ thống chiếu sáng: thay thế đèn hỏng bằng sản phẩm chính hãng, có chứng nhận hợp quy.
2. Đảm bảo góc chiếu và cường độ đáp ứng tiêu chuẩn (đèn pha: góc ngang ≤ 1°, góc dọc ≤ 2°).
3. Tránh lắp đèn gầm hoặc đèn sương mù trên đường phố; chỉ sử dụng trong điều kiện sương mù, mưa to hoặc đường đèo.
4. Thay phim kính bằng loại trong suốt, không giảm tầm nhìn.
5. Đưa xe đến các trung tâm bảo dưỡng uy tín để lắp đặt và cân chỉnh lại ánh sáng.

Áp dụng các biện pháp trên không chỉ bảo vệ bản thân mà còn nâng cao ý thức chung, giúp đô thị trở thành không gian giao thông an toàn và bền vững.

Duy Anh