Việt Nam đã vượt mục tiêu 3.000 km cao tốc, đưa vào khai thác 3.345 km chỉ trong nhiệm kỳ 2021‑2025.

Thành tựu số liệu và bối cảnh chiến lược

Trong cuộc họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 12/2025, ông Nguyễn Trí Đức – Chánh Văn phòng, Người phát ngôn Bộ Xây dựng – cho biết, Đảng đã xác định phát triển hệ thống hạ tầng đồng bộ, hiện đại là một trong ba đột phá chiến lược. Mục tiêu chính là hoàn thành cao tốc Bắc‑Nam phía Đông từ Cao Bằng tới Cà Mau, đồng thời xây dựng các trục ngang quan trọng.

Năm 2020, mạng lưới cao tốc chỉ còn 1.163 km. Để đạt 3.000 km vào cuối 2025, cần xây dựng ít nhất 1.837 km trong vòng 5 năm – một con số đầy thách thức, nhất là khi đại dịch Covid‑19 làm gián đoạn nguồn vật liệu và nguồn nhân lực. Tuy nhiên, đến cuối năm 2025, cả nước đã khai thác được 3.345 km cao tốc và 458 km đoạn nối, vượt mục tiêu đề ra.

Các cơ chế đặc thù giúp tháo gỡ “điểm nghẽn”

Trong suốt 5 năm qua, Bộ Xây dựng đã triển khai một loạt cơ chế đặc thù nhằm giảm thiểu các rào cản thể chế, giải phóng mặt bằng, và tối ưu nguồn vật liệu:

• Đồng bộ hoá tiến độ: Các hạng mục công việc không còn chờ đợi tuần tự; ví dụ, giải phóng mặt bằng và thi công nền đường được thực hiện đồng thời.
• Quyền quyết định địa phương: Các tỉnh, thành phố được giao quyền làm chủ các dự án thành phần, bao gồm chỉ định thầu và quản lý mỏ trực tiếp, giúp tăng tốc cung ứng vật liệu.
• Ban Chỉ đạo nhà nước: Được thành lập dưới sự lãnh đạo của Thủ tướng, bao gồm đại diện các bộ, ngành và địa phương, họ họp định kỳ (hàng tháng) và đột xuất để giải quyết nhanh các vướng mắc.
• Đoàn công tác kiểm tra: Năm 2025, Thủ tướng đã chỉ đạo 7 đoàn công tác kiểm tra trực tiếp tại các dự án trọng điểm, đồng thời phát động phong trào thi đua “500 ngày đêm”.

Sáu bài học kinh nghiệm rút ra

1. Ưu tiên nguồn lực cho dự án trọng điểm: Đầu tư tập trung vào các trục cao tốc quốc gia có tính lan tỏa, tránh rải rác nguồn lực.
2. Hoàn thiện thể chế nhanh chóng: Tháo gỡ các “điểm nghẽn” bằng cách phân cấp, phân quyền và nâng cao năng lực địa phương.
3. Khai thác sức mạnh tổng hợp: Kết hợp chính trị, tổ chức đoàn thể và tinh thần thi đua yêu nước để tạo động lực đồng bộ.
4. Thiết lập Ban Chỉ đạo đa cấp: Từ trung ương tới địa phương, mỗi cấp có trách nhiệm giám sát và hỗ trợ thực hiện.
5. Rõ ràng trách nhiệm: Phân công “rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ kết quả” để tránh đùn đẩy.
6. Động viên, khen thưởng kịp thời: Phong trào thi đua, khen thưởng giúp duy trì tinh thần “3 ca, 4 kíp”, vượt qua thời tiết và khó khăn.

Nhìn về phía trước

Với thể chế đã được khơi thông và nguồn lực được huy động đúng hướng, Bộ Xây dựng tin rằng các dự án hạ tầng giao thông sẽ tiếp tục là động lực tăng trưởng mạnh mẽ, góp phần thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội XIII và XIV của Đảng.

Bạn có ý tưởng hay câu hỏi nào về cơ chế phát triển hạ tầng? Hãy để lại bình luận và chia sẻ quan điểm của mình!