Bill Gates và quan điểm mới về biến đổi khí hậu

Trong gần hai thập kỷ, Bill Gates – đồng sáng lập Microsoft và nhà từ thiện nổi tiếng – đã đầu tư hàng tỉ đô la vào các dự án cảnh báo và giảm thiểu rủi ro từ biến đổi khí hậu. Tuy nhiên, trong một bài viết dài 17 trang trên GateNotes, ông công khai thay đổi tư duy: không còn xem nhiệt độ tăng nhẹ là thảm họa diệt vong, mà tập trung vào việc nâng cao chất lượng cuộc sống cho những cộng đồng nghèo nhất.

Lý do thay đổi quan điểm

Gates cho rằng, dù biến đổi khí hậu gây ra những hậu quả nghiêm trọng, chúng không đồng đều. Người giàu có khả năng di dời, xây dựng nhà cửa kiên cố, trong khi người nghèo chịu đựng trực tiếp các đợt nóng, bão lũ và lũ lụt. Vì vậy, ông đề xuất chuyển nguồn lực từ các mục tiêu giảm phát thải ngắn hạn sang các dự án thực tiễn như nông nghiệp bền vững, phòng chống bệnh tật và xóa đói giảm nghèo.

Phản ứng của cộng đồng

Quan điểm mới nhanh chóng gây tranh cãi. Một số nhà hoạt động môi trường cho rằng Gates “quay xe” và đang làm suy yếu nỗ lực toàn cầu. Tờ FastCompany ghi nhận: “Sau 20 năm tự định vị mình là chuyên gia khí hậu, Gates hiện đang đưa ra những lập luận ngụy biện, làm lộ rõ sự cả gan của một tỉ phú nghĩ rằng mình có thể thuyết giảng cho thế giới”. Ngược lại, New York Times nhận xét rằng Gates không phủ nhận biến đổi khí hậu, mà chỉ cảnh báo không nên “đánh đồng” mọi nguồn lực vào các con số giảm phát thải mà bỏ qua những nhu cầu thiết yếu của người dân.

Những tranh cãi và mỉa mai

Trong khi kêu gọi giảm phát thải, nhiều nhân vật công chúng vẫn sử dụng máy bay riêng, thải ra khí CO₂ gấp hàng trăm lần so với một chiếc xe chạy xăng. Điều này được nhắc lại trong một bảng thông tin của tờ Reuters kèm theo hình ảnh dưới đây.

Giải pháp thực tiễn Gates đề xuất

Trong một đoạn trích từ GateNotes, Gates viết: “Nếu được lựa chọn giữa xóa bệnh sốt rét và tăng nhiệt độ 0,1 độ, tôi sẽ chọn giảm nhiệt độ 0,1 độ để loại bỏ sốt rét”. Ông nhấn mạnh rằng việc đầu tư vào y tế, giáo dục và hạ tầng nông nghiệp có thể mang lại lợi ích nhân đạo lớn hơn so với việc chỉ tập trung vào giảm CO₂.

Tác động đến COP30 và các chính sách toàn cầu

Mục tiêu cuối cùng của Gates là ảnh hưởng đến hội nghị khí hậu Liên Hợp Quốc COP30 (Brazil, 10‑21/11/2025). Ông kêu gọi các nhà lãnh đạo sử dụng ngân quỹ hạn chế cho các dự án thực tiễn, thay vì chi tiêu vào các chương trình giảm phát thải không thực tiễn. Trong buổi phỏng vấn với CNBC, ông nói: “Tôi là một nhà hoạt động khí hậu, nhưng cũng là nhà hoạt động cho sự sống còn của trẻ em”.