PNJ gặp rủi ro quản trị: Nhà máy in hàng PNJP bị thanh tra chỉ ra vi phạm AML và thuế

PNJ – Từ câu chuyện tăng trưởng mẫu mực tới thách thức quản trị khi công ty con PNJP, “nhà máy in hàng”, bị thanh tra NHNN phát hiện vi phạm về phòng, chống rửa tiền và thuế.

Thanh tra NHNN phát hiện 2 tồn tại trọng yếu của PNJP

Trong suốt hơn hai thập kỷ, PNJ đã xây dựng một hệ sinh thái bán lẻ trang sức khép kín: từ thiết kế, chế tác tới phân phối qua hơn 300 cửa hàng trên toàn quốc. Tuy nhiên, quyết định thanh tra số 01/KL‑TTRA ngày 31/12/2025 của Chi nhánh Khu vực 2 Ngân hàng Nhà nước đã chỉ ra rằng công ty con 100% vốn của PNJ – Công ty TNHH Một thành viên Chế tác và Kinh doanh Trang sức PNJ (PNJP) – còn tồn tại các lỗi nghiêm trọng trong việc tuân thủ quy định phòng, chống rửa tiền (AML) và chế độ thuế.

Thanh tra dựa trên Quyết định số 139/QĐ‑TTRA ngày 08/10/2025, kiểm tra các khía cạnh sau:

• Tuân thủ chính sách, pháp luật trong kinh doanh vàng và sản xuất trang sức;
• Chế độ kế toán, thuế, lập và sử dụng hóa đơn chứng từ;
• Việc thực hiện các quy định AML.

Những điểm mạnh của PNJP được ghi nhận: quy mô sản xuất lớn, đầu tư máy móc hiện đại, tạo công ăn việc làm cho địa phương và thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế. Tuy nhiên, các vi phạm AML bao gồm:

• Không kịp thời phân công, đăng ký thông tin cán bộ phụ trách phòng AML;
• Sai sót trong lưu trữ hồ sơ nhận diện khách hàng (KYC);
• Báo cáo giao dịch lớn không đáp ứng thời hạn quy định.

Về thuế, PNJP đã khai báo sai kỳ tính thuế đối với một số nghiệp vụ, nhưng chưa dẫn đến thiếu thuế thực tế theo Luật Quản lý thuế 2019.

Để xử lý, Ngân hàng Nhà nước đã ban hành Quyết định xử phạt số 196/QĐ‑XPHC ngày 10/12/2025, đồng thời gửi văn bản tới các cơ quan liên quan (Thuế TP.HCM,…) và đưa ra 03 kiến nghị, 02 khuyến nghị nhằm cải thiện hệ thống kiểm soát nội bộ và tuân thủ AML.

PNJP – “Nhà máy in hàng” vô hình nhưng là động lực doanh thu chính

Trong báo cáo tài chính hợp nhất, PNJP gần như “vô hình” vì các giao dịch nội bộ được loại trừ khi hợp nhất. Tuy vậy, thực tế vận hành cho thấy PNJP là trung tâm sản xuất vàng, bạc, đá quý – mảng đóng góp hơn 8.096 nghìn tỷ đồng doanh thu trong quý III/2025, chiếm gần 99,5% tổng doanh thu PNJ (8.135 nghìn tỷ đồng).

Với mô hình này, PNJP được xem như “nhà máy in hàng”: mọi sản phẩm cuối cùng đều xuất phát từ dây chuyền sản xuất của công ty con, sau đó được PNJ đưa ra thị trường bán lẻ.

Quản trị kiểu này không phải mới – nhiều tập đoàn gia đình tại Việt Nam và khu vực Đông Nam Á đều tạo ra khoảng cách pháp lý giữa công ty mẹ và công ty con để giảm rủi ro chuyển giá và xung đột lợi ích. Tuy nhiên, khi cấu trúc quản trị chồng lấn, bất kỳ sai sót dù nhỏ cũng có thể bị thị trường diễn giải thành rủi ro hệ thống.

Trong bối cảnh ESG ngày càng trở thành tiêu chuẩn đánh giá đầu tư, những “vết xước” về AML và thuế có thể làm suy giảm niềm tin nhà đầu tư, ngay cả khi các vi phạm chưa gây mất thuế thực tế.

Những câu hỏi trọng tâm của nhà đầu tư

Nhà đầu tư không chỉ quan tâm tới mức phạt hiện tại, mà còn muốn biết PNJ sẽ:

1. Tái cấu trúc hệ thống kiểm soát nội bộ tại PNJP?
2. Tách bạch rõ ràng vai trò quản trị, điều hành và sở hữu?
3. Nâng chuẩn AML và tuân thủ thuế lên mức chuẩn tập đoàn khu vực?

Trong môi trường tài chính toàn cầu, rủi ro lớn nhất thường không phải là một khoản lỗ bất ngờ, mà là những góc khuất trong cấu trúc quản trị mà thị trường chưa thể nhìn thấy. PNJP – “hộp đen” của PNJ – hiện đang là điểm nóng mà các nhà phân tích và cơ quan quản lý sẽ theo dõi chặt chẽ.

Bạn nghĩ sao về mô hình quản trị này? Hãy chia sẻ quan điểm và theo dõi các bản cập nhật tiếp theo để không bỏ lỡ những diễn biến quan trọng.