Nội dung chính
Ngân hàng phải trở thành động lực chính trong việc chuyển đổi dòng vốn để hỗ trợ mục tiêu tăng trưởng 10% năm 2026.
Thách thức hiện tại của hệ thống ngân hàng
Theo dự báo của các chuyên gia, tỷ lệ tín dụng/GDP của Việt Nam đã đạt 146% vào cuối năm 2025, mức cao nhất trong nhóm các quốc gia thu nhập trung bình thấp. Nếu duy trì tốc độ tăng trưởng hiện nay, con số này có thể lên tới 180‑185% vào năm 2030, tạo ra rủi ro cân bằng kỳ hạn và áp lực lạm phát.
Hơn 80% nguồn vốn ngân hàng vẫn là ngắn hạn, trong khi khoảng 50% dư nợ cho vay là trung và dài hạn, cho thấy sự mất cân đối rõ rệt.
Chiến lược của Ngân hàng Nhà nước
Ông Phạm Chí Quang, Vụ trưởng Vụ Chính sách tiền tệ NHNN, cho biết ngân hàng trung ương sẽ chuyển trọng tâm sang ổn định vĩ mô và kiểm soát lạm phát. Khi dư địa và điều kiện thị trường cho phép, NHNN sẽ hỗ trợ tăng trưởng tín dụng nhưng không quá mức.
Trong khi chưa có mục tiêu tăng trưởng tín dụng cụ thể cho 2026, NHNN dự kiến tín dụng năm nay sẽ tương đương mức tăng 19% của năm 2025.
Vai trò của thị trường vốn và các kênh huy động mới
TS. Cấn Văn Lực (BIDV) nhấn mạnh rằng nền kinh tế Việt Nam đang phụ thuộc quá lớn vào tín dụng ngân hàng. Hiện nay, tín dụng chiếm hơn 50% nguồn vốn dẫn vào nền kinh tế, trong khi thị trường trái phiếu doanh nghiệp và chứng khoán còn rất nhỏ.
Theo Chủ tịch HĐTV Agribank, để đáp ứng nhu cầu vốn khổng lồ, Chính phủ cần tăng vốn điều lệ cho các ngân hàng thương mại nhà nước, nâng cao năng lực cung ứng tín dụng.
Để giảm áp lực lên ngân hàng, các chuyên gia đề xuất phát triển thị trường trái phiếu doanh nghiệp, thị trường cổ phiếu, tài chính xanh và trung tâm tài chính quốc tế. Theo báo cáo của NHNN, hiện chỉ 5% dư nợ trái phiếu toàn thị trường là trái phiếu doanh nghiệp, thấp hơn nhiều so với Singapore hay Thái Lan.
Kết luận và đề xuất thực tiễn
Chuyển đổi từ mô hình “tăng trưởng dựa trên khối lượng vốn” sang “hiệu quả đồng vốn” đòi hỏi ba yếu tố:
- Định hướng mạnh mẽ từ NHNN kèm cả “cây gậy” và “củ cà rốt” để khuyến khích ngân hàng đầu tư vào các lĩnh vực công nghệ, đổi mới sáng tạo.
- Phát triển đa dạng các kênh huy động vốn ngoài ngân hàng, bao gồm trái phiếu doanh nghiệp, tài chính xanh và tài sản số.
- Đánh giá lại mức độ rủi ro và cấu trúc kỳ hạn của dư nợ ngân hàng, giảm tỷ lệ ngắn hạn và tăng phần cho vay trung‑dài hạn vào các dự án có giá trị gia tăng cao.
Với những biện pháp trên, Việt Nam có thể duy trì tốc độ tăng trưởng kinh tế 10% mỗi năm mà không gây ra bất ổn tài chính.