Nội dung chính
Mỹ đang tăng tốc áp lực lên các quốc gia G7 và các đối tác để cắt giảm phụ thuộc vào Trung Quốc trong lĩnh vực đất hiếm và khoáng sản quan trọng.
Bối cảnh: Đất hiếm – yếu tố then chốt của an ninh kinh tế
Trong những năm gần đây, đất hiếm và các khoáng sản như lithium, cobalt, graphite hay đồng đã trở thành “xương sống” của công nghệ cao, quốc phòng và chuyển đổi năng lượng xanh. Theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), Trung Quốc hiện kiểm soát khoảng 47‑87% nguồn cung toàn cầu của những kim loại này, tạo ra nguy cơ chuỗi cung ứng bị gián đoạn khi Bắc Kinh đưa ra các biện pháp kiểm soát xuất khẩu.
Cuộc họp cấp cao của G7: Mỹ đặt ra yêu cầu cấp bách
Vào ngày 12/1, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent đã chủ trì một hội nghị với hơn mười quan chức tài chính hàng đầu từ các nền kinh tế G7, EU, Australia, Ấn Độ, Hàn Quốc và Mexico – tập hợp khoảng 60% nhu cầu toàn cầu về khoáng sản quan trọng. Trong buổi gặp mặt, Bessent nhấn mạnh tính khẩn trương: “Đây là một nhiệm vụ rất lớn, liên quan đến nhiều quốc gia và nhiều khía cạnh, và chúng ta cần hành động nhanh hơn”.
Động thái của Mỹ: Đa dạng hoá nguồn cung và tăng cường sản xuất trong nước
Washington đã ký thỏa thuận chiến lược với Australia vào tháng 10, với dự án trị giá 8,5 tỷ USD nhằm xây dựng dự trữ chiến lược cho các kim loại dễ bị gián đoạn như đất hiếm và lithium. Ngoài ra, Mỹ đang mở rộng hợp tác với Ukraine, Canada và một số nước sản xuất khác để xây dựng chuỗi cung ứng thay thế.
Thách thức còn tồn tại
Mặc dù có những bước tiến, Mỹ thừa nhận việc bảo đảm an ninh khoáng sản chưa được giải quyết triệt để. Chỉ vài ngày sau khi Trung Quốc công bố hạn chế xuất khẩu đất hiếm và nam châm cho Nhật Bản, áp lực buộc các quốc gia G7 phải hành động nhanh hơn đã trở nên rõ ràng hơn. Hiện tại, ngoài Nhật Bản – đã trải qua cuộc khủng hoảng cung cấp năm 2010 – hầu hết các thành viên G7 vẫn phụ thuộc lớn vào Trung Quốc.
Triển vọng: Liệu G7 có thể giảm đáng kể phụ thuộc?
Trong thời gian tới, Mỹ dự kiến sẽ công bố một tuyên bố chung sau cuộc họp, tuy chưa chắc sẽ có hành động phối hợp ngay lập tức. Tuy nhiên, việc khẳng định vai trò lãnh đạo và kêu gọi các bên cùng ngồi lại sẽ là nền tảng cho các nỗ lực đa dạng hoá nguồn cung trong những năm tới.
Việc giảm phụ thuộc vào một nguồn cung duy nhất không chỉ bảo vệ an ninh quốc phòng mà còn tạo đà cho nền kinh tế xanh bền vững. Các doanh nghiệp và nhà đầu tư cần theo dõi sát sao các chính sách mới, đồng thời xem xét các cơ hội đầu tư vào khai thác và tái chế đất hiếm tại các khu vực không phụ thuộc vào Trung Quốc.