Nội dung chính
Chỉ tiêu năng suất lao động và TFP trong Quy hoạch tổng thể quốc gia 2021‑2030
Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng khẳng định đã nghiên cứu kỹ lưỡng hai chỉ tiêu quan trọng này trước khi đưa ra quyết định cuối cùng.
Đại biểu yêu cầu nâng mục tiêu lên 9%/60%
Trong phiên họp Quốc hội ngày 28/11, đại biểu Nguyễn Mạnh Hùng dựa trên mô hình Solow (tăng trưởng kinh tế dựa trên tích lũy vốn và tiến bộ công nghệ) cho rằng để đạt tăng trưởng GDP trên 10%/năm trong giai đoạn 2026‑2030, tốc độ tăng năng suất lao động cần đạt ít nhất 9% và đóng góp của TFP (Total Factor Productivity) phải chiếm khoảng 60%.
Hiện dự thảo quy hoạch đề xuất mức 8,5% cho năng suất lao động và 55% cho TFP – con số mà ông Hùng cho rằng chưa đủ đáp ứng mục tiêu GDP “hai con số”.
Lý do Bộ trưởng giữ nguyên chỉ tiêu hiện hành
Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng giải thích rằng các chỉ tiêu đã được Bộ Chính trị và Ban Chấp hành Trung ương xem xét, thảo luận kỹ lưỡng và đưa vào dự thảo Báo cáo chính trị Đại hội 14. Theo ông, việc duy trì mức 8,5% và 55% là cân nhắc thực tế dựa trên năng suất hiện tại của Việt Nam – chỉ khoảng 1/8 năng suất của Singapore, 1/4‑1/5 của Nhật Bản, Hàn Quốc, 1/3 của Malaysia và 1/2 của Thái Lan.
Ông nhấn mạnh: “Chúng ta vẫn cần duy trì tốc độ tăng GDP cao trong 10‑15 năm tới, nhưng không thể tăng đột biến các chỉ tiêu mà không có nền tảng thực tế và chính sách hỗ trợ tương ứng”.
Đề xuất thay đổi chỉ tiêu y tế
Trong cùng phiên họp, đại biểu Nguyễn Anh Trí (Hà Nội) và các đại biểu‑bác sĩ đề xuất thay thế chỉ tiêu “giường bệnh trên 1 vạn dân” bằng chỉ số chi tiêu y tế quốc gia (Total Health Expenditure – THE) tính theo %GDP. Theo OECD, mức chi tiêu y tế trung bình của các nước phát triển là 8‑9% GDP, Mỹ khoảng 16‑17%, trong khi Việt Nam hiện chỉ ở mức 5‑6%.
Đại biểu Trí kiến nghị mục tiêu THE đạt 8‑9% GDP vào năm 2030 và 15‑16% vào năm 2045, cho rằng đây là thước đo quốc tế minh bạch hơn so với số giường bệnh.
Phản hồi của Bộ trưởng về chỉ tiêu y tế
Bộ trưởng Thắng lưu ý rằng dù nhiều quốc gia vẫn sử dụng chỉ tiêu giường bệnh trong thống kê và quy hoạch, họ đồng thời phát triển các chỉ tiêu mới phù hợp với mô hình chăm sóc sức khỏe hiện đại. Ông cam kết ghi nhận ý kiến của đại biểu và sẽ xem xét bổ sung các chỉ tiêu phù hợp trong lần rà soát tiếp theo.
Như vậy, trong khi chỉ tiêu năng suất lao động và TFP vẫn giữ nguyên, cuộc tranh luận về các chỉ tiêu y tế đang mở ra cơ hội cải tiến quy hoạch quốc gia, hướng tới một hệ thống đo lường đồng bộ và chuẩn quốc tế.
Tham khảo: OECD Health Statistics 2023; Solow, Robert M. (1956) “A Contribution to the Theory of Economic Growth”.